Làng Thiết Úng- sáng danh nghề điêu khắc

Làng Thiết Úng, xã Vân Hà huyện Đông Anh, ngoại thành Hà Nội có nghề chạm khắc lâu đời. Trên các chất liệu gỗ và ngà voi, qua bàn tay tài hoa của người thợ Thiết Úng các sản phẩm mỹ nghệ tuyệt tác được tạo ra chinh phục những khách hàng khó tính khắp trong và ngoài nước…

Hiện ở Thiết Úng có khoảng 85% các hộ gia đình theo nghề, sản phẩm của làng có nhiều thay đổi, không chỉ dừng lại ở việc chế tác các mẫu tượng mà đang phát triển dòng sản phẩm gỗ tiêu dùng giường tủ, bàn ghế nội thất phục vụ trong nước và xuất khẩu. Làng đã có 9 nghệ nhân được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Hà Nội. Thời kỳ sau năm 1954 miền Bắc được giải phóng, nghề chạm khắc được làm trên vật liệu là Ngà voi do các cụ: Đỗ văn Hữu, Đỗ văn Kỳ, Đồng văn Sảng… khởi xướng khôi phục nghề truyền thống.

Những năm gần đây, nghề chạm khắc gỗ mỹ nghệ phát triển mạnh và trở thành nghề chủ yếu của làng. Do có nghề nghiệp, công việc ổn định nên nhân dân trong làng có đời sống vật chất khá, ổn định, sống đoàn kết, tương thân tương ái, cả làng không có tệ nạn mại dâm hay ma túy; có 360/510 hộ dân làm nghề. Thu nhập bình quân đầu người đạt 8.400.000 đến 14.400.000/người/năm. Tổng giá trị sản xuất gỗ mỹ nghệ ước đạt hơn 20 tỷ đồng/năm.

Gần đây, làng nghề áp dụng công nghệ, thiết bị mới vào sản xuất giúp giảm 30% đến 50% sức lao động thủ công, kinh tế làng nghề phát triển đảm bảo việc làm cho lao động trong làng, xã và lao động phổ thông cho các vùng lân cận. Năm 2009, mặc dù chịu ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, giá cả vật tư, nhân công biến động mạnh sản xuất gặp nhiều khó khăn song với lỗ lực của nhân dân làng nghề việc sản xuất vẫn được duy trì và phát triển, kinh tế làng nghề vẫn đảm bảo mức tăng trưởng kinh tế cao hơn năm 2008.

Thiết Úng cũng vừa tổ chức lễ đón và rước Bằng công nhận danh hiệu Làng nghề truyền thống Hà Nội. Đây là một vinh dự lớn, ghi nhận những nỗ lực của làng sau bao năm gìn giữ, phát triển nghề. Hình thành từ thế kỷ XVII, nghề chạm khắc Thiết Úng đã được triều đình phong kiến hai lần ban sắc phong ca ngợi tay nghề các nghệ nhân của làng. Như vậy, truyền thống tiếp nối truyền thống làng chạm khắc Thiết Úng mãi sáng danh và trường tồn theo thời gian tạo nên giá trị kinh tế văn hóa cho làng nghề.

Ngày nay, được sự quan tâm của UBND thành phố Hà Nội, làng nghề Thiết Úng thay da, đổi thịt từng ngày. Cơ sở hạ tầng được đầu tư mạnh, tạo đà cho làng nghề truyền thống sớm trở thành điểm du lịch làng nghề hấp dẫn của Thủ đô Hà Nội nghìn năm văn hiến. Và người dân Thiết Úng cũng mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm hỗ trợ, giúp đỡ làng nghề như: xác định vị trí quy hoạch khu trung tâm làng nghề (bao gồm khu sản xuất tập trung, khu trưng bày sản phẩm phục vụ du lịch làng nghề…), khu chứa nguyên vật liệu sản; nghiên cứu lập dự án xử lý ô nhiễm môi trường làng nghề đảm bảo sức khỏe, đời sống của nhân dân làng nghề; tạo điều kiện cho các hộ, cơ sở sản xuất vay vốn với lãi xuất ưu đãi để đầu tư mở rộng sản xuất; hỗ trợ kinh phí khuyến công đào tạo nghề, hướng dẫn áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, phổ biến kiến thức quản lý kinh doanh, maketing… để Thiết Úng tiếp tục phát huy thế mạnh kinh tế, chính trị, văn hóa của một làng nghề truyền thống điêu chạm khắc gỗ mỹ nghệ!

Hiền Thư